Paddenstoelen termen en begrippen

“Leer hier meer over de wereld van de paddenstoel”

Uitleg

Op deze pagina gaan we wat dieper in op veel gebruikte termen als het gaat om het kweken van paddenstoelen. Hiermee proberen we “de wereld van de paddenstoel” dichter bij te brengen.

De termen en begrippen staan gerangschikt op alfabetische volgorde. 

Staat er een term of begrip er niet bij? Neem hier contact met ons op en we zullen het zo snel mogelijk proberen toe te voegen aan deze pagina.

Wat is Broed?

Broed oftewel paddenstoelenbroed is iets wat standaard gebruikt wordt in het kweken van paddenstoelen, dus ook op grote kwekerijen. De basis is een (energierijke) grondstof waar het mycelium van de paddenstoel kan koloniseren. 

Voor broed, wordt in de praktijk voornamelijk een graansoort gebruikt. Wij maken voornamelijk gebruik van biologische rogge. Waarom rogge een goede keus is omdat het veel voedzame stoffen bevat en relatief klein is. Hierdoor kan je het makkelijker verdelen. We hebben bijvoorbeeld ook mais broed wat we soms gebruiken op stro substraat.

Na volledige kolonisatie van het broed is het pas klaar om te gebruiken voor de volgende groeifase, namelijk het inoculeren van het substraat.

paddenstoelenbroed verzameling

Wat is Fruiten?

Het fruiten van paddenstoelen is het laten groeien van de paddenstoel nadat het substraat compleet gekoloniseerd is. 

Dit is per soort afhankelijk onder welke condities dat moet gebeuren. Sommige soorten gedijen goed onder koude condities, andere soorten houden meer van warme condities. 

Alle soorten gedijen goed met vochtige verse lucht, al hebben sommige soorten minder zuurstof nodig. 

Heb je een eerste oogst gehad dan is het blok meestal goed voor een tweede oogst en soms wel meer. Elke keer dat je een blok laat fruiten zal de oogst kleiner worden omdat het vocht en de voedingstoffen langzaam opraken. Na een paar oogsten zal je merken dat het blok een stuk lichter is.

fruiten roze oesterzwam

Wat is Inoculeren?

Dat is het mycelium plaatsen op een voedingsbodem. De voedingsbodem kan van alles zijn. Paddenstoelen zijn instaat om veel soorten materialen te koloniseren. 

De meest gebruikte materialen die gebruikt worden voor inoculatie zijn: Petrischaaltjes, liquid culture, agar water, broed en substraat.

Inoculeren is meestal gebaat bij een steriele werkomgeving en materialen. Het mycelium van de paddenstoel moet namelijk de kans krijgen om zonder andere microscopische organismen/competitie de voedingsbodem te koloniseren. Meestal is het steriliseren noodzakelijk om inoculatie succesvol te laten zijn.

 

inoculatie

Wat is Koloniseren?

Koloniseren is het proces waarin het mycelium na inoculatie de voedingsbodem overneemt. 

In de natuur zal het mycelium, na de winter, beginnen met koloniseren en het verzamelen van voedingsstoffen haalt. Dit om uiteindelijk een paddenstoel te laten vormen wanneer de herfst zijn aantrede doet. 

Kolonisatie is een belangrijk proces om te controleren of je kweek van goede kwaliteit is. Het is het moment waarin je kan vaststellen of het klaar is voor de volgende groeifase van de paddenstoel.

De snelheid van koloniseren kan per gekweekte paddenstoelsoort enorm verschillen. Met name oestersoorten hebben een snelle kolonisatietijd (substraat fase), maar andere soorten als shiitake hebben soms 3 maanden nodig voordat ze kunnen fruiten.

Koloniseren rogge

Wat is Liquid culture?

Liquid culture is een veelgebruikte materiaal om paddenstoelenbroed mee te inoculeren. Het is een goede manier om een sterk kweekje van je petrischaaltje op te kweken.

Het is een mengsel van water en een paar voedingsstoffen waar het mycelium zich goed kan ontwikkelen. De voedingstoffen waar je aan moet denken is honing, zetmeel, malt extract, gist etc. Wil je weten hoe jezelf liquid culture maakt? Klik hier.

Binnen een paar weken is het gereed voor de volgende fase, het inoculeren van het broed.

Je kan bij ons hier je sporenspuit bestellen.

Liquid culture bottle

Wat is Mycelium?

Mycelium is het levend netwerk van kleine draden van de paddenstoel. Het is meestal onzichtbaar in de natuur, maar het is overal in de grond en waar het voldoende gekoloniseerd is en de omstandigheden juist zijn laten ze zichzelf zien als een nieuwe paddenstoel aan de bovenwereld.

Mycelium van paddenstoelen worden sinds kort gezien als een belangrijke toevoeging aan de bodem om het natuurlijke balans weer terug te brengen aan de bodem zonder gebruik te maken van kunstmest.

In het kweken van paddenstoelen kom je dichterbij het groeiproces en kan je de verschillen tussen de paddenstoelensoorten al opmerken.  Het blijft voor ons een magisch iets om het dagelijks te mogen zien op onze kwekerij.

Het mycelium is in zijn groeifase zeer sterk en intelligent. Het is een echte overlever. 

Mycelium groei

Wat is een Petrischaaltje?

Petrischaaltjes worden veel gebruikt in het kweken van paddenstoelen. Het is een goede methode om te beginnen met je kweekje van het mycelium. Wij gebruiken het als de basis van al onze paddenstoelen. Sommige soorten kunnen jaren opgeslagen worden en het eerste petrischaaltje kan continu hergebruikt worden om liquid culture en petrischaaltjes te maken.

Op een petrischaaltje kan je makkelijk zien hoe het mycelium zich ontwikkeld en of er sprake is van een “schoon” kweekje. Er kunnen zich op het lege speelveld van een petrischaaltje ook andere (verborgen) micro organismen zich laten zien. 

Het voordeel van een petrischaaltje is dat je besmettingen snel kan detecteren. Zie je een schimmel die ook op een schaaltje aan het ontwikkelen is dan kan je het kweekje (deels) nog steeds gebruiken. Je hoeft maar een klein gedeelte van gezond mycelium (steriel) over te brengen naar een nieuw petrischaaltje en je kan het gezonde mycelium rustig opkweken.

Wil je weten hoe jezelf petrischaaltjes kan maken? Kijk hier voor het recept, je kan ze ook kant en klaar bij ons halen in de webwinkel.

Petrischaaltjes rij mycelium

Wat is Sterilisatie?

Sterilisatie is het proces waarin je bijvoorbeeld een grondstof vrijmaakt van microscopische organismen die nadelig kunnen zijn voor de groei van het mycelium.

Dit is op vele manieren te doen, in dit artikel (toekomstige) kan je meer lezen over de verschillende soorten sterilisatie. 

De meest gebruikte  van stoom(druk). Dit kan bereikt worden met een autoclaaf of een pressure cooker. Hiermee kan je onder de druk een hogere (kook)temperatuur bereiken, die alle micro organismen doden. Het resultaat is dat het materiaal een reset heeft gehad en dat iedere micro organisme weer gelijke kansen heeft. 

Na inoculatie heeft het mycelium op een schone voedingsbodem een ideaal speelveld. Het kolonisatieproces kan nu beginnen zonder dat de groei van het mycelium gehinderd wordt. 

Andere middelen die steriel werken mogelijk maken zijn o.a. mondkapjes, alcohol (70%), handschoenen.

paddenstoelenbroed ketel

Wat is Substraat?

Substraat is het materiaal wat je gebruikt om het mycelium te laten groeien. Hiermee ga je de laatste kolonisatiefase in.

Het materiaal wat je kan gebruiken voor substraat is groot. De meest populaire substraat soorten zijn stro, hout, koffiedik etc. Als je meer wilt weten over hoe je substraat zelf moet maken per soort klik hier.

Substraat bestaat voor een groot gedeelte uit water maar daarmee is de grens van teveel water ok snel bereikt. om dit exact goed te krijgen is een belangrijke factor van je uiteindelijke succes.

Nadat je het substraat gesteriliseerd hebt of op een andere manier hebt behandeld (pasteurisatie, ph bad etc.), kan je het inoculeren met het broed. Het substraat moet dan (meestal) iets boven kamertemperatuur koloniseren.

Na volledige kolonisatie kan je pas het substraat laten fruiten.

substraatzak tarwezemel

Wil je ons volgen?

Tuintje van Adam kan je volgen om de laatste updates te ontvangen.